Van Blauwe Tram naar grijze bus: nieuwe uitgave over busbedrijf NZH

12 April 2026, 10:05 uur
Den Haag & Regio
mainImage
NZH Vervoermuseum

Met de titel 'Van tram naar bus – het busbedrijf van de NZH 1931-1961' brengt Stichting De Nieuwe Blauwe Tram (SDNBT) een nieuw boekje uit over de geschiedenis van de Noord-Zuid-Hollandse Vervoer-Maatschappij. Dit bedrijf, bekend van de iconische Blauwe Tram, was ooit het grootste en meest toonaangevende tram- en busbedrijf van Nederland.

Dit twaalfde deel in de boekenreeks van de stichting richt zich vooral op de ontwikkeling van het busbedrijf en de geleidelijke vervanging van de beroemde tram door bussen, een proces dat in 1961 werd voltooid. Al in 1931 zette de NZH de eerste bussen in, bijvoorbeeld voor stadsdiensten in Haarlem. De echte omslag kwam echter in 1948, toen werd besloten om alle overgebleven tramlijnen op te heffen en te vervangen door busvervoer.

Na de Tweede Wereldoorlog was het tramnet verouderd en dringend aan vernieuwing toe, maar financiële middelen ontbraken. Door over te stappen op moderne bussen hoopte de NZH sneller winstgevend te worden. Daarnaast vonden veel gemeenten dat de tram het groeiende autoverkeer hinderde. Ook speelde mee dat moederbedrijf NS geen concurrentie wilde voor zijn spoorlijnen in West-Nederland.

Tekst gaat door onder illustratie.

Illustratie: PR.

Verbussing

Op basis van recent historisch onderzoek gaat de nieuwe uitgave van SDNBT dieper in op de achtergronden van de ‘verbussing’ van het trambedrijf. Het boekje bevat ongeveer 150 foto’s van trams en bussen in alle plaatsen tussen Haarlem en Den Haag waar de NZH actief is geweest, waarvan een groot deel niet eerder is gepubliceerd. Daarnaast is er aandacht voor verschillende busbedrijven die de NZH in de loop der jaren overnam, zoals de Haarlemsche Brockway Bus-Maatschappij, het Noordwijkse busbedrijf Duinlander en het Leidse stadsbusbedrijf Eltax.

De uitgave is verkrijgbaar bij diverse boekhandels in de regio’s Den Haag, Leiden en Haarlem, en kan ook worden besteld via de website van De Nieuwe Blauwe Tram.